Spring naar inhoud

Wat hebben gemeenteambtenaren nodig om inclusieve dienstverlening met ID-wallets mogelijk te maken?

Context van de opdracht

De overheid digitaliseert in hoog tempo. Met een ID-wallet kunnen inwoners gegevens zoals hun inkomen, diploma’s en adres veilig en selectief delen. Dat betekent minder administratieve lasten, meer regie voor inwoners en efficiëntere, proactieve dienstverlening. Maar die belofte komt alleen uit als de ID-wallet veilig, begrijpelijk en inclusief is. In de praktijk digitaliseren we sneller dan mensen kunnen meekomen. Complexe systemen, beperkte digitale vaardigheden en administratieve druk versterken elkaar, met uitsluiting als gevolg. Digitale inclusie is daarom een voorwaarde voor succesvolle digitale overheidsdienstverlening. 

De leerwerkplaats Inclusieve ID-wallets 

De Hanze heeft sinds september 2026 een leerwerkplaats waar studenten met praktijkpartners werken aan de ontwikkeling van inclusieve ID-wallets. In deze leerwerkplaats kijken we vanuit het perspectief van digitale inclusie naar de ontwikkeling van de ID-wallet. We onderscheiden praktijkvraagstukken langs drie pijlers, elk met een algemene onderzoeksvraag: 

  • Pijler 1: Organisatie & implementatie – Hoe kan de ID-wallet organisatorisch en strategisch succesvol worden ingevoerd binnen overheid en mkb? 
  • Pijler 2: Gebruiker & interfaces – Hoe moet de ID-wallet worden ontworpen zodat deze door zoveel mogelijk inwoners zelfstandig kan worden gebruikt voor overheidsdienstverlening? 
  • Pijler 3: Adoptie & ondersteuning – Wat is nodig om vertrouwen, acceptatie en daadwerkelijk gebruik van de ID-wallet te stimuleren bij inwoners? 

In de leerwerkplaats werken we aan concrete use cases, zoals het inkomensdomein en de aanvraag van de energietoeslag. Regelingen voor inkomensondersteuning worden vaak minder gebruikt dan bedoeld, mede door een ingewikkeld (digitaal) aanvraagproces. We onderzoeken hoe een ID-wallet zulke aanvragen eenvoudiger en inclusiever kan maken. 

In de leerwerkplaats werken we samen met Het Normo, de gemeenten Groningen en Nijmegen, ICTU, Rabobank en Ver.iD. De gemeente Nijmegen is landelijk een voorloper in het gebruik van ID-wallets. Inwoners kunnen daar al een ID-wallet gebruiken voor digitale overheidsdienstverlening. In de proeftuin ID-wallet werkt Nijmegen samen met verschillende partijen aan uiteenlopende pilots. Zo doet de gemeente praktijkervaring op die direct bruikbaar is voor de leerwerkplaats. Zie: www.id-wallets.nl. 

Opdracht

Binnen pijler 1: Organisatie & implementatie onderzoeken we wat de introductie van ID-wallets vraagt van medewerkers en de gemeentelijke organisatie. De introductie brengt niet alleen technische en organisatorische veranderingen met zich mee, maar vraagt ook om nieuwe kennis, vaardigheden en mogelijk een andere manier van werken. Medewerkers van bijvoorbeeld de frontoffice, beleid, ICT en het sociaal domein krijgen mogelijk een belangrijke rol in het ontwerpen, uitvoeren en ondersteunen van inclusieve dienstverlening met ID-wallets. 

Maar wat vraagt dit van de verschillende functiegroepen? Welke kennis, vaardigheden en attitudes hebben zij nodig? En hoe kunnen gemeenten ervoor zorgen dat medewerkers deze ontwikkelen en goed voorbereid zijn op de veranderingen? 

De centrale vraag is (1.3): 

Welke kennis, vaardigheden en attitudes hebben verschillende functiegroepen binnen gemeenten nodig om inclusieve dienstverleningsprocessen met ID-wallets effectief te kunnen ontwerpen, uitvoeren en ondersteunen? En wat is nodig om deze kennis en vaardigheden bij ambtenaren te ontwikkelen? 

Als student Communicatie of Bedrijfskunde onderzoek je wat de introductie van ID-wallets betekent voor medewerkers en de gemeentelijke organisatie. Je brengt in kaart wat verschillende functiegroepen nodig hebben, welke behoeften en uitdagingen er spelen en hoe gemeenten hierop kunnen inspelen. Daarbij kijk je bijvoorbeeld naar werkprocessen, samenwerking, interne communicatie en manieren waarop medewerkers kennis en vaardigheden kunnen ontwikkelen. 

Op basis van je onderzoek doe je aanbevelingen waarmee gemeenten hun medewerkers en organisatie kunnen voorbereiden op inclusieve dienstverlening met ID-wallets. 

Algemene informatie
Eindproduct Denk aan een adviesrapport, leer- en ontwikkelplan of implementatieplan. Je biedt gemeenten concrete handvatten om medewerkers voor te bereiden op inclusieve dienstverlening met ID-wallets.
Standplaats Digital Society Hub, Hanze
Betrokken partijen Associate lectoraat Digitale Geletterdheid en Inclusie

Digital Society Hub

Het Normo, gemeenten Groningen en Nijmegen, ICTU, Rabobank, Ver.iD
Contact Arnout Ponsioen (associate lectoraat Digitale Geletterdheid en Inclusie): a.ponsioen@pl.hanze.nl & of Bjarne van der Laan (Projectleider Digital Society Hub): b.k.van.der.laan@pl.hanze.nl
Begeleiding Harro Leupen, Matthijs Smit

Arnout Ponsioen, Madelon van Oostrom
Bijzonderheden Studenten van verschillende opleidingen werken aan uiteenlopende praktijkvragen binnen alle drie de pijlers van de leerwerkplaats Inclusieve ID-wallets. Alle studenten en vertegenwoordigers van betrokken organisaties maken deel uit van een grotere learning community. Deze komt periodiek bijeen voor kennisdeling en inspiratie, zowel tijdens de uitvoering van het onderzoek als bij de eindpresentaties. Deelname aan deze bijeenkomsten is verplicht.

Solliciteren op vacature DSH

Ben je geïnteresseerd in deze vacature en wil je direct solliciteren? Vul dan het formulier hieronder in: