Spring naar inhoud

Welke ondersteuning helpt verschillende doelgroepen om een ID-wallet te gebruiken?

Context van de opdracht

De overheid digitaliseert in hoog tempo. Met een ID-wallet kunnen inwoners gegevens zoals hun inkomen, diploma’s en adres veilig en selectief delen. Dat betekent minder administratieve lasten, meer regie voor inwoners en efficiëntere, proactieve dienstverlening. Maar die belofte komt alleen uit als de ID-wallet veilig, begrijpelijk en inclusief is. In de praktijk digitaliseren we sneller dan mensen kunnen meekomen. Complexe systemen, beperkte digitale vaardigheden en administratieve druk versterken elkaar, met uitsluiting als gevolg. Digitale inclusie is daarom een voorwaarde voor succesvolle digitale overheidsdienstverlening. 

De leerwerkplaats Inclusieve ID-wallets 

De Hanze heeft sinds september 2026 een leerwerkplaats waar studenten met praktijkpartners werken aan de ontwikkeling van inclusieve ID-wallets. In deze leerwerkplaats kijken we vanuit het perspectief van digitale inclusie naar de ontwikkeling van de ID-wallet. We onderscheiden praktijkvraagstukken langs drie pijlers, elk met een algemene onderzoeksvraag: 

  • Pijler 1: Organisatie & implementatie – Hoe kan de ID-wallet organisatorisch en strategisch succesvol worden ingevoerd binnen overheid en mkb? 
  • Pijler 2: Gebruiker & interfaces – Hoe moet de ID-wallet worden ontworpen zodat deze door zoveel mogelijk inwoners zelfstandig kan worden gebruikt voor overheidsdienstverlening? 
  • Pijler 3: Adoptie & ondersteuning – Wat is nodig om vertrouwen, acceptatie en daadwerkelijk gebruik van de ID-wallet te stimuleren bij inwoners? 

In de leerwerkplaats werken we aan concrete use cases, zoals het inkomensdomein en de aanvraag van de energietoeslag. Regelingen voor inkomensondersteuning worden vaak minder gebruikt dan bedoeld, mede door een ingewikkeld (digitaal) aanvraagproces. We onderzoeken hoe een ID-wallet zulke aanvragen eenvoudiger en inclusiever kan maken. 

In de leerwerkplaats werken we samen met Het Normo, de gemeenten Groningen en Nijmegen, ICTU, Rabobank en Ver.iD. De gemeente Nijmegen is landelijk een voorloper in het gebruik van ID-wallets. Inwoners kunnen daar al een ID-wallet gebruiken voor digitale overheidsdienstverlening. In de proeftuin ID-wallet werkt Nijmegen samen met verschillende partijen aan uiteenlopende pilots. Zo doet de gemeente praktijkervaring op die direct bruikbaar is voor de leerwerkplaats. Zie: www.id-wallets.nl. 

Opdracht

Binnen Pijler 3: Adoptie & ondersteuning onderzoeken we wat nodig is om vertrouwen, acceptatie en daadwerkelijk gebruik van ID-wallets te stimuleren. Niet iedereen beschikt over dezelfde digitale vaardigheden of heeft dezelfde behoeften. Waar de ene inwoner zelfstandig met een ID-wallet aan de slag kan, heeft een ander misschien uitleg, persoonlijke begeleiding of praktische ondersteuning nodig. 

Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk inwoners een ID-wallet kunnen en willen gebruiken, is het belangrijk dat de ondersteuning aansluit bij hun mogelijkheden en behoeften. Maar welke vormen van ondersteuning werken voor wie? En hoe kunnen organisaties ervoor zorgen dat inwoners niet alleen leren omgaan met een ID-wallet, maar deze ook met vertrouwen en zelfstandig kunnen gebruiken? 

De centrale vraag is (3.4): 

Welke ondersteuningsvormen zijn effectief voor verschillende doelgroepen met verminderde digitale vaardigheden om een ID-wallet te willen en kunnen gebruiken? 

Als student Social Work, Toegepaste Psychologie of Bedrijfskunde onderzoek je welke ondersteuningsbehoeften verschillende doelgroepen met verminderde digitale vaardigheden hebben en hoe organisaties hierop kunnen inspelen. Je brengt in kaart welke drempels zij ervaren en onderzoekt welke vormen van ondersteuning kunnen helpen om deze weg te nemen. Daarbij kijk je bijvoorbeeld naar persoonlijke begeleiding, voorlichting, oefenmogelijkheden, ondersteuning vanuit het sociale netwerk en de rol van professionals en organisaties. 

Algemene informatie
Eindproduct Onderzoeksrapport met een overzicht van drempels en ondersteuningsbehoeften per doelgroep, en een onderbouwd advies over passende ondersteuningsvormen en hoe organisaties die structureel kunnen.
Standplaats Digital Society Hub, Hanze
Betrokken partijen Associate lectoraat Digitale Geletterdheid en Inclusie

Digital Society Hub

Het Normo, gemeenten Groningen en Nijmegen, ICTU, Rabobank, Ver.iD
Contact Arnout Ponsioen (associate lectoraat Digitale Geletterdheid en Inclusie): a.ponsioen@pl.hanze.nl of Bjarne van der Laan (Projectleider Digital Society Hub): b.k.van.der.laan@pl.hanze.nl
Begeleiding Harro Leupen, Matthijs Smit

Arnout Ponsioen, Madelon van Oostrom
Bijzonderheden Studenten van verschillende opleidingen werken aan uiteenlopende praktijkvragen binnen alle drie de pijlers van de leerwerkplaats Inclusieve ID-wallets. Alle studenten en vertegenwoordigers van betrokken organisaties maken deel uit van een grotere learning community. Deze komt periodiek bijeen voor kennisdeling en inspiratie, zowel tijdens de uitvoering van het onderzoek als bij de eindpresentaties. Deelname aan deze bijeenkomsten is verplicht.

Solliciteren op vacature DSH

Ben je geïnteresseerd in deze vacature en wil je direct solliciteren? Vul dan het formulier hieronder in: