Jij beslist wat je deelt: burger krijgt regie over digitale identiteit

Tijdens de laatste Community Lunch nam het DIT-lab ons mee in de toekomst van digitale identiteit en de ontwikkelingen op het gebied van Self-Sovereign Identity (SSI) en digitale wallets (zoals de EDI-wallet). Daarbij werd niet alleen stilgestaan bij de technologie, maar juist ook bij de impact op digitale dienstverlening. Hoe zorgen we ervoor dat innovaties niet alleen veilig en betrouwbaar zijn, maar ook begrijpelijk en toegankelijk voor burgers?

De EDI-wallet (ook wel EUDI-wallet) is bedacht om burgers zelf verschillende persoonlijke gegevens op te laten slaan en te beheren, zonder afhankelijk te zijn van een commerciële partij. Deze wallets moeten voldoen aan Europese wet- en regelgeving. Simpel gezegd is het een digitale tool, vaak in de vorm van een app op je telefoon, die informatie over jou bevat in de vorm van credentials. Deze credentials kunnen bestaan uit officiële documenten zoals diploma’s, maar ook uit microcredentials: kleinschalige erkende leeruitkomsten die digitaal worden bewaard in jouw persoonlijke wallet. 

Met deze wallet beheer je als burger je eigen bewijsstukken en bepaal je zelf welke gegevens een organisatie mag inzien. Wanneer je bijvoorbeeld een kamer wilt huren, kun je een geverifieerd bewijs van je studiefinanciering als inkomensbron delen zonder je volledige DUO-overzicht of bankafschriften te overhandigen. Het grote voordeel is dat je veel minder persoonlijke data deelt: de verhuurder krijgt enkel de bevestiging van het benodigde kenmerk, in plaats van inzage in de hoogte van je totale studieschuld of je uitgavenpatroon. De wallet garandeert dat de informatie klopt en dat jij de rechtmatige eigenaar bent, waardoor je privacy maximaal beschermd blijft terwijl de verhuurder de financiële zekerheid krijgt die nodig is.

Eind 2026 moet elke lidstaat van de EU een door de EU gereguleerde digitale identiteit-wallet aanbieden. Je bent niet verplicht hier gebruik van te maken, maar het maakt het wel makkelijker om je binnen de EU online te identificeren en officiële documenten (diploma’s, rijbewijs, vergunningen) te delen. Ook kun je hiermee digitale handtekeningen zetten en moet datadeling op een privacy-vriendelijke manier gaan. 

Dit soort technologie brengt allerlei mogelijkheden, maar ook risico’s met zich mee. Het DIT-lab experimenteert met de technologie om deze voor- en nadelen in kaart te brengen en mogelijkheden te testen. Een concreet voorbeeld hiervan is de meedenkservice die ze ontwikkelen en testen: een prototype waarin wordt geëxperimenteerd met een Large Language Model (LLM) en het Model Context Protocol (MCP). Deze toepassing verkent hoe burgers in de toekomst via een gesprek met een LLM een aanvraag bij DUO kunnen doen, waarbij gegevens uit hun eigen digitale wallet worden gebruikt.