Werkbezoek Rijksorganisatie ODI aan de digitale campus Niemeyer
De maatschappelijke uitdagingen van digitalisering en AI laten zich niet oplossen binnen de grenzen van één organisatie maar vragen om samenwerking tussen overheid, onderwijs, bedrijven en maatschappelijke partners. Juist daarom bezocht de directie van ODI (Rijksorganisatie voor Ontwikkeling, Digitalisering en Innovatie) deze week Niemeyeren de toekomstige AI Fabriek in Groningen. Niet alleen vanwege de locatie zelf, maar vanwege wat daar ontstaat: een regionaal ecosysteem waarin kennis, talent en praktijk samenkomen rond de digitale transitie van Nederland.
Niemeyer als ecosysteem voor digitale innovatie
Het werkbezoek stond in het teken van het verkennen van een langdurige samenwerking tussen ODI, de Hanze en partners in Noord-Nederland, waarbij de AI Fabriek en Niemeyer concrete aanknopingspunten bieden voor innovatie, talentontwikkeling en maatschappelijke impact.
Koen Atema, kwartiermaker Niemeyer, vertelde hoe de voormalige tabaksfabriek de komende jaren transformeert tot een campus voor digitale innovatie, ondernemerschap, talentontwikkeling en maatschappelijke vernieuwing.
Volgens Roland Hiemstra, programmadirecteur van de Hanze Digital Society Hub en kwartiermaker van Niemeyer vanuit de Hanze, draait die ontwikkeling om meer dan gebouwen en faciliteiten alleen.
“De kracht van Niemeyer zit niet in het vastgoed, maar in het ecosysteem dat hier ontstaat. Door kennisinstellingen, overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties samen te brengen op neutrale grond, creëren we een omgeving waarin we gezamenlijk meer impact kunnen maken.”
Kenmerkend voor de ontwikkeling van Niemeyer is de integrale programmering. Organisaties delen niet alleen ruimtes en voorzieningen, maar werken ook samen aan thematische programma's, labs en leergemeenschappen. Daarmee ontstaat een community waarin kennisuitwisseling, experimenteren en samenwerken vanzelfsprekend worden.
Een belangrijk uitgangspunt daarbij is het vermogen om over organisatiegrenzen heen te kijken. Binnen het ecosysteem wordt gewerkt aan een gezamenlijke kennisagenda waarin mbo, hbo en wo elkaar versterken en waarin maatschappelijke vraagstukken centraal staan.
De AI-Fabriek als nationale voorziening voor verantwoorde AI
Joke Bruining gaf een toelichting op de toekomstige Nederlandse AI Fabriek, die een plek krijgt in de Niemeyerfabriek. De AI-Fabriek is meer dan een regionale ontwikkeling. Het initiatief maakt onderdeel uit van een nationale en Europese ambitie om de ontwikkeling van betrouwbare, soevereine en verantwoorde AI te versterken.
De AI Fabriek wordt ontwikkeld als een nationaal expertisecentrum en innovatievoorziening waarin kennisinstellingen, overheden en bedrijven kunnen samenwerken aan de ontwikkeling en toepassing van AI. Daarbij staat niet commerciële dienstverlening centraal, maar het toegankelijk maken van kennis, expertise en infrastructuur voor organisaties die willen innoveren met AI. Ook wordt gewerkt aan kaders, richtlijnen en standaarden voor betrouwbare AI die aansluit bij Europese waarden en regelgeving.
Verbindende rol voor Hanze DSH en IDDI-Lab
De Hanze Digital Society Hub en het IDDI-Lab vormen een belangrijke verbindende rol. Het IDDI-Lab brengt via het I-Partnerschap de werelden van overheid en onderwijs samen en creëert ruimte om gezamenlijke kennisvragen te verkennen.
Van samenwerking naar concrete vraagstukken
Een van de belangrijkste inzichten van de middag was dat samenwerking pas echt waarde krijgt wanneer deze wordt verbonden aan concrete vraagstukken.De aanwezigen verkenden daarom hoe beleidsopgaven vanuit ministeries kunnen landen in de labs, leergemeenschappen en experimenteeromgevingen van het Noord-Nederlandse ecosysteem. Thema's als digitale inclusie, informatiehuishouding, cybersecurity en digitale soevereiniteit werden daarbij genoemd als mogelijke aanknopingspunten.
De ambitie is om niet alleen kennis uit te wisselen, maar gezamenlijk te werken aan concrete casuïstiek. Door vraagstukken vanuit de praktijk te verbinden aan onderzoek, onderwijs en innovatie ontstaat een omgeving waarin oplossingen kunnen worden ontwikkeld, getest en opgeschaald.