De brug tussen technologie en menselijkheid: AI in de zorg volgens docent-onderzoeker Jasper Bosman
De zorg staat onder druk. Personeelstekorten, oplopende werkdruk en toenemende administratieve lasten vragen om slimme oplossingen. Kunstmatige intelligentie (AI) wordt vaak genoemd als de technologie die hierbij kan helpen. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit? En wat is er nodig om AI echt waardevol te maken voor patiënten en zorgprofessionals?
Volgens Senior docent-onderzoeker Jasper Bosman draait het uiteindelijk om één ding: het verbeteren van de zorg, zonder de menselijke maat te verliezen.
Van bio-informatica naar zorginnovatie
Met een achtergrond in informatica, bio-informatica en later moleculaire biologie en chronobiologie, ontwikkelde hij een sterke basis in data en technologie. Die kennis zet hij nu in binnen het lectoraat Data Science for Life Sciences and Health (DSLS-H), waar hij zich richt op AI-toepassingen in de zorg.
Zijn werk is veelzijdig: van het schrijven van subsidies en het opzetten van learning community’s tot het samenwerken met zorginstellingen en bedrijven. Daarnaast speelt hij een belangrijke rol binnen ecosystemen zoals Health Noord, waar verschillende partijen samenkomen rondom zorginnovatie.
AI in de praktijk: klein beginnen, groot denken
Hoewel AI vaak wordt gezien als iets groots en complex, benadrukt Jasper juist het belang van kleine, praktische toepassingen.
Een concreet voorbeeld is het ontwikkelen van chatbots op basis van bestaande zorgdata. Veel zorginstellingen experimenteren afzonderlijk met technologie, maar kennisdeling ontbreekt vaak. Door data en ervaringen te bundelen, kunnen oplossingen breder worden ingezet.
Daarnaast zijn er toepassingen zoals: automatische verslaglegging van gesprekken tussen arts en patiënt, AI-gegenereerde verwijsbrieven, ondersteuning bij medicatiebeheer en voorspellende modellen binnen de geestelijke gezondheidszorg
Volgens Jasper zit voor de zorg echte impact niet in een grootschalig revolutionaire oplossing, maar in veel kleine bereikbare verbeteringen die samen een groot verschil maken.
Kansen: verlichting van werkdruk
De grootste kans van AI ligt volgens hem in het verminderen van administratieve lasten. Zorgprofessionals besteden momenteel veel tijd aan registratie en verslaglegging, tijd die niet direct naar de patiënt gaat.
AI kan dit proces versnellen en deels automatiseren, waardoor zorgverleners zich meer kunnen richten op hun kerntaak, namelijk zorg verlenen.
Uitdagingen: adoptie, ethiek en vertrouwen
Toch is de implementatie van AI geen eenvoudige opgave. De grootste uitdagingen liggen niet alleen in de technologie, maar vooral in de adoptie:
- Weerstand en acceptatie: Niet iedereen staat direct open voor AI
- Privacy en wetgeving: Zorgdata is gevoelig en sterk gereguleerd
- Ethische vraagstukken: Wanneer laat je AI beslissen en wanneer de mens?
- Datakwaliteit: AI is afhankelijk van goede en volledige data
Jasper benadrukt dat technologie alleen werkt als mensen het vertrouwen en begrijpen.
De rol van onderwijs: bruggen bouwen
Binnen de Hanze speelt praktijkgericht onderzoek een centrale rol. Studenten, docenten en zorginstellingen werken samen aan echte vraagstukken uit de praktijk.
Deze samenwerking is essentieel laat Jasper weten: AI-ontwikkelaars en zorgprofessionals moeten elkaar leren begrijpen. Hierin ziet hij een belangrijke rol voor hogescholen: het verbinden van verschillende werelden en het opleiden van professionals die beide kanten begrijpen.
“Een ontwikkelaar moet snappen waarom een zorgverlener niet altijd alles kan registreren en een zorgverlener moet begrijpen dat een AI-model goede data nodig heeft.”
Digitale tweelingen en datatoegankelijkheid
Een van de meer vooruitstrevende concepten waar Jasper aan werkt, is de ‘digitale tweeling’: een digitale representatie van een patiënt gebaseerd op data.
Dit kan helpen om:
- Zorg inzichtelijker te maken voor patiënten
- Scenario’s te simuleren
- Persoonlijke zorg beter af te stemmen
Maar dit kan alleen als data toegankelijk en goed georganiseerd is, iets waar nog veel winst te behalen valt.
De AI-menukaart: overzicht in een groeiend aanbod
Om professionals te helpen bij het ontwikkelen van AI-vaardigheden, werkt hij, samen met de DANN, aan een zogeheten AI-menukaart: een overzicht van opleidingen, trainingen en cursussen in het noorden van Nederland.
Deze is vooral gericht op zorgprofessionals die willen begrijpen wat AI is en hoe ze het kunnen toepassen in hun werk.
Toekomstvisie: mens centraal
Als het gaat om de toekomst van AI in de zorg, ziet Jasper enorme mogelijkheden. Van technologische doorbraken tot betere diagnostiek. Tegelijkertijd waarschuwt hij voor een te sterke focus op technologie alleen.
Wat volgens hem vaak vergeten wordt: “Wat heeft de patiënt eraan?”
De grootste uitdaging is om AI mensgericht te houden. Technologie moet ondersteunend zijn, niet leidend. Volgens Jasper ligt de sleutel in samenwerking:
- Bottom-up: vanuit concrete problemen in de praktijk
- Top-down: vanuit beleid en strategie
Alleen door deze twee te combineren, kan AI echt bijdragen aan betere zorg.
Tot slot
Concluderend heeft AI de potentie om de zorg ingrijpend te verbeteren, maar alleen als het op de juiste manier wordt ingezet. Niet als doel op zich, maar als middel om de zorg menselijker, efficiënter en beter te maken.
Of, zoals Jasper het samenvat: “technologie moet uiteindelijk altijd in dienst staan van de patiënt”. Wie meer over Jasper Bosman wil weten kan terecht op zijn LinkedIn-pagina.
''Blijf jezelf ontwikkelen. AI verandert snel en is nauwelijks bij te houden. Leven lang leren is eigenlijk geen keuze meer, maar een noodzaak.''
